Wejście inwestora do spółki krok po kroku, cz. 1
Gdzie poszukiwać źródeł finansowania, gdy projekt wymaga zaangażowania środków, a finansowanie długiem nie wchodzi w grę? Skąd wziąć kapitał, gdy ma się pomysł bez środków? A może produkt nie zaczął jeszcze na siebie zarabiać, a nakłady founderów się kończą? Ekspansja także wymaga angażowania funduszy.
Rundy finansowania
Gdy pojawia się potrzeba pozyskania zewnętrznego inwestora, organizuje się rundy finansowania. W zależności od rozwoju firmy do projektu wchodzą inni inwestorzy.
Self-Funding plus Family&Friends
Pierwszym etapem jest często finansowanie działalności z własnych środków założycieli. Zdarza się także finansowanie przez najbliższe otoczenie, rodzinę, znajomych. To rozwiązanie daje dużą niezależność, ale jego ograniczeniem jest zazwyczaj stosunkowo niewielka dostępna pula kapitału. Czasami nazywane jest Rundą Friends&Family, w której uczestniczą osoby z najbliższego otoczenia decydujące się wesprzeć projekt na bardzo wczesnym etapie.
Pre-seed
Runda pre-seed dotyczy bardzo wczesnych etapów prac nad pomysłem i prototypem, w których bada się, czy produkt odpowiada na realną potrzebę rynku. Na tym etapie inwestorami bywają przede wszystkim aniołowie biznesu, czyli osoby prywatne inwestujące własny kapitał, często w zamian za udziały w spółce. Tzw. angels otrzymują od razu udziały lub nierzadko podpisują najpierw umowy pożyczek konwertowalnych, a coraz częściej także umowy SAFE (Simple Agreement for Future Equity), które na dobre wkroczyły także do polskiej przestrzeni prawnej.
Spółki mogą również korzystać ze wsparcia akceleratorów, inkubatorów, mikrofunduszy VC, grantów, programów publicznych albo niewielkich inwestycji branżowych. W projektach newtech, blockchain, gamingowych lub Web3 znaczenie mogą mieć także KOL-e (key opinion leader), czyli rozpoznawalni eksperci lub osoby wpływowe w danej branży, które poza kapitałem mogą zapewnić projektowi wiarygodność, zasięg, reputację i dostęp do społeczności.
Seed
Runda seed jest zazwyczaj przeprowadzana na etapie, na którym spółka rozwija pierwszą wersję produktu, pozyskuje pierwszych użytkowników lub klientów i zaczyna weryfikować możliwość komercjalizacji rozwiązania. W zależności od modelu biznesowego spółka może już osiągać pierwsze przychody, ale nie jest to warunek konieczny. Środki z tej rundy przeznacza się najczęściej na dopracowanie produktu, zatrudnienie kluczowych osób i rozpoczęcie sprzedaży. W rundach seed często uczestniczą aniołowie biznesu, fundusze VC, mikrofundusze VC, akceleratory oraz inwestorzy branżowi. O wartości produktu może już świadczyć pierwsze zainteresowanie rynku.
Seria A
Skalowaniu sprawdzonego modelu biznesowego służy finansowanie w ramach Serii A. Inwestorzy oczekują już konkretnych danych: wzrostu liczby użytkowników, przychodów, powtarzalnego modelu sprzedaży oraz planu biznesowego. Na tym etapie dominującą rolę odgrywają zazwyczaj profesjonalne fundusze venture capital, które w zamian za istotne zaangażowanie oczekują szybkiego wzrostu wartości spółki. Mogą pojawić się także fundusze branżowe, inwestorzy strategiczni oraz corporate venture capital, czyli fundusze inwestycyjne tworzone przez duże przedsiębiorstwa.
Seria B
Dalsza ekspansja może wymagać przeprowadzenia Serii B. Spółka może wtedy rozwijać zespół, zwiększać sprzedaż, inwestować w marketing i wchodzić na nowe rynki. Na tym etapie mowa już o działającym biznesie, który poszukuje kapitału do szybszego wzrostu. W rundach Series B uczestniczą najczęściej większe fundusze VC, inwestorzy korporacyjni oraz inwestorzy strategiczni. Coraz większe znaczenie mają osiągane KPI, wyniki finansowe, przewidywalność przychodów i zdolność do ekspansji.
Seria C i D
Późniejsze rundy, takie jak Seria C, D i kolejne dotyczą coraz dojrzalszych spółek, choć zdarzają się i na etapów agresywnie rosnących nierentowanych scale-upów. Finansowanie może być przeznaczone na ekspansję międzynarodową, przejęcia, rozwój nowych produktów albo przygotowanie do wejścia na giełdę. Na tym etapie inwestorami mogą być duże fundusze VC, fundusze growth equity, fundusze private equity, inwestorzy strategiczni, korporacje, a czasem także instytucje finansowe. Spółka może także rozważać finansowanie dłużne.
Finansowanie pomostowe
W razie potrzeby, w szczególności w celu zapewnienia spółce środków do czasu zamknięcia kolejnej rundy finansowania, osiągnięcia określonych wyników albo finalizacji ważnego kontraktu, finansowanie przejściowe między większymi rundami może zapewnić runda pomostowa. Inwestorami w takiej rundzie są często dotychczasowi wspólnicy, aniołowie biznesu, fundusze VC lub inwestorzy strategiczni, którzy chcą podtrzymać rozwój spółki i zabezpieczyć swoją wcześniejszą inwestycję.
Exit
Rundy finansowania mogą ostatecznie prowadzić do exitu, czyli sprzedaży spółki inwestorowi strategicznemu, innemu przedsiębiorstwu, funduszowi private equity albo wejście na giełdę.
Nie każdy projekt przechodzi przez wszystkie rundy. Niektóre startupy rozwijają się dzięki własnym przychodom, inne kończą finansowanie na rundzie seed, a jeszcze inne pozyskują wiele rund kapitału, zanim osiągną dużą skalę.
Rundy finansowania pokazują więc, na jakim etapie rozwoju znajduje się projekt, jakie cele chce osiągnąć i jakiego rodzaju inwestorzy mogą być dla niego najbardziej odpowiedni. Co do zasady im późniejsza runda, tym większe kwoty finansowania, bardziej rozbudowana dokumentacja transakcyjna szersze uprawnienia inwestorów, mechanizmy corporate governance oraz dodatkowe obowiązki informacyjne i organizacyjne po stronie spółki i founderów.
