Prawomocny nakaz zapłaty można podważyć, czyli przełomowy wyrok w sprawie frankowiczów

Prawomocny nakaz zapłaty można podważyć, czyli przełomowy wyrok w sprawie frankowiczów

Sąd Okręgowy w Słupsku w dniu 3 czerwca 2022 roku wydał ważny i przełomowy wyrok w sprawie o sygn. akt IV C 492/21. Sprawa dotyczyła podważenia nakazu zapłaty, wydanego w przedmiocie kredytu indeksowanego do CHF. Na skutek braku terminowych spłat rat kredytu, bank wniósł przeciwko kredytobiorcom pozew o zapłatę w postępowaniu nakazowym. Nakaz zapłaty uległ uprawomocnieniu, bo nie został zaskarżony w wymaganym terminie. W następstwie powyższego bank wszczął egzekucję komorniczą. W sprawie zdecydowano się wnieść środek w postaci powództwa opozycyjnego na podstawie art. 840 KPC, aby pozbawić wykonalności prawomocny nakaz zapłaty. Strategia okazała się słuszna, bowiem sprawa wróciła do I instancji, gdzie sąd będzie zobowiązany z urzędu zbadać umowę kredytu frankowego pod kątem klauzul abuzywnych.

Skuteczna ochrona kredytobiorców przed prawomocnymi nakazami zapłaty

Na skutek wzrostu kursu franka szwajcarskiego część kredytobiorców popada w kłopoty finansowe, mając jednocześnie problem z bieżącym regulowaniem rat. W razie pojawienia się zaległości w spłacie kredytu, banki zazwyczaj kierują do sądu pozwy przeciwko dłużnikom, domagając się wydania sądowego nakazu zapłaty należności. Po uprawomocnieniu się nakazu, sprawa kierowana jest do egzekucji komorniczej.

Dotychczas wzruszenie prawomocnego nakazu zapłaty było trudne, gdyż wymagało wniesienia przez kredytobiorcę skargi nadzwyczajnej przez uprawnione do tego organy państwa. Wobec tego procedura skargi nadzwyczajnej nie jest możliwa do samodzielnego wdrożenia, a dodatkowo nie wypełnia standardów skuteczności prawa unijnego.

Precedensowy wyrok – nakaz zapłaty podważony

W dniu 3 czerwca 2022 r. zapadł precedensowy wyrok, który otwiera drogę do podważania prawomocnych nakazów zapłaty wydanych w związku z zaległościami w spłacie kredytów indeksowanych/denominowanych do CHF. Do Sądu Rejonowego w Lęborku wniesiono powództwo opozycyjne na podstawie art. 840 KPC. Sąd I instancji uznał jednak, że przepis ten nie może być stosowany jako podstawa do wzruszenia prawomocnego nakazu zapłaty. Od wyroku wniesiona została apelacja do Sądu Okręgowego w Słupsku.

Zgodnie z Dyrektywą 93/13, przed wydaniem nakazu zapłaty sąd ma obowiązek zbadać umowę kredytową pod kątem występowania w niej klauzul abuzywnych. Jeżeli takie postanowienia znajdują się w umowie, sąd ma podstawę aby pozbawić nakaz wykonalności. Do czasu uzyskania wyroku konsument powinien też otrzymać ochronę w postaci zawieszenia egzekucji komorniczej. Taka kontrola w przedmiotowej sprawie nie została jednak przeprowadzona w toku postępowania.

Na uwagę zasługuje również fakt, że brak wniesienia sprzeciwu w ustawowym terminie nie może działać na niekorzyść konsumentów. TSUE rozpoznając w roku 2018 sprawy o sygn. akt C-176/17 oraz C-632/18 uznał polskie przepisy o postępowaniu nakazowym za niezgodne z unijną dyrektywą 93/13 chroniącą konsumentów przed nieuczciwymi warunkami w umowach oraz z art. 47 Karty Praw Podstawowych UE.

W ocenie TSUE, polskie prawodawstwo odnoszące się do postępowania nakazowego stwarza ograniczenia, które mogą utrudnić konsumentowi skorzystanie z uprawnienia do zaskarżenia nakazu zapłaty. W szczególności zwrócono uwagę na zbyt krótki termin na zaskarżenie nakazu oraz obciążenie konsumenta 3/4 opłaty sądowej w razie wniesienia zarzutów, podczas gdy przedsiębiorca/bank jest zobowiązany do zapłaty tylko 1/4 opłaty. Dodatkowo TSUE pochylił się nad niepełnym charakterem informacji zawartych w pozwie o zapłatę, co może rzutować na brak znajomości/zrozumienia swoich praw przez konsumenta.

Argumenty zawarte w treści apelacji przekonały sąd II instancji rozpoznający sprawę. Sąd Okręgowy w Słupsku uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Lęborku, który wcześniej oddalił pozew o pozbawienie wykonalności nakazu zapłaty na gruncie przepisów o powództwie opozycyjnym.

Sprawa trafiła do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji, gdyż w ramach postępowania o pozbawienie wykonalności nakazu zapłaty nie zbadał on umowy kredytowej pod kątem występowania w niej klauzul abuzywnych. Sąd w Słupsku uznał, że pierwszeństwo ma zasada ochrony praw konsumenta na podstawie dyrektywy 93/13, która jest ważniejsza niż zasada powagi rzeczy osądzonej, powiązana z respektowaniem prawomocnych wyroków. 

Przedmiotowy wyrok ma duże znaczenie dla ochrony praw konsumentów na gruncie umów frankowych. Wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku daje nadzieję dla tych frankowiczów, przeciwko którym bank złożył pozew sądowy o zapłatę w postępowaniu nakazowym. Mając na uwadze powyższe prawomocny nakaz zapłaty można pozbawić wykonalności, także jeśli kredytobiorca nie wniósł w terminie sprzeciwu.

Adres

Czupajło Ciskowski & Partnerzy Kancelaria Adwokacka Sp.p.
ul. Śniadeckich 17
00-654 Warszawa

NIP: 5272819774 | KRS: 0000693729

Filia Kancelarii w Lublinie:
ul. Zana 11a, 20-601 Lublin
lublin@ccka.pl

Filia Kancelarii w Łodzi:
ul. Narutowicza 40/1, 90-135 Łódź
lodz@ccka.pl

Filia Kancelarii w Białymstoku:
ul. Warszawska 6 lok. 32, 15-063 Białystok
bialystok@ccka.pl

Filia Kancelarii w Rzeszowie:
ul. Jana i Jędrzeja Śniadeckich 20D/7, 35-006 Rzeszów
rzeszow@ccka.pl

Filia Kancelarii w Gdańsku:
ul. Jana Heweliusza 11/811, 80-890 Gdańsk
gdansk@ccka.pl

Filia Kancelarii w Olsztynie:
ul. Kajki 10-12, 10-547 Olsztyn
olsztyn@ccka.pl

Napisz do nas

Formularz kontaktowy
Zgoda
* pola obowiązkowe