Kredyty waloryzowane do waluty innej niż frank szwajcarski

Lata 1998-2000 to początek udzielania kredytów waloryzowanych do waluty CHF. Oprocentowanie kredytu w złotych polskich wynosiło wówczas kilkanaście procent. Kredyty były bardzo drogie i nie każdy mógł pozwolić sobie na zaciągnięcia takiego zobowiązania. Banki w celu zdobycia klientów decydowały się na udzielanie kredytów indeksowanych czy denominowanych we franku szwajcarskim. W kolejnych latach popularność kredytów waloryzowanych rosła, a kredytobiorcy, którzy zaciągnęli zobowiązanie w szwajcarskiej walucie zaczynali odczuwać spadek wysokości raty, co miało bezpośredni związek z umacniającym się wtedy złotym polskim. Lata 2005-2009 stanowiły „złoty czas” dla banków w kwestii udzielania kredytów waloryzowanych, to właśnie w tych latach udzielono najwięcej kredytów frankowych. Jednakże po wzroście notowań CHF waluta cieszyła się mniejszą popularnością. Wówczas kredytobiorcy, którzy oparli swój kredyt o szwajcarską walutę zauważyli drastyczny wzrost kosztów spłaty zobowiązania. Banki starały się wypracować różne korzystne dla nich rozwiązania. Z uwagi na brak zainteresowania kredytem we franku szwajcarskim, zaczęto proponować kredyty waloryzowane w innej walucie, jak w euro, dolarze, czy nawet jenie japońskim.

Czy można unieważnić umowę kredytu waloryzowanego do waluty innej niż CHF?

Kredyty denominowane czy indeksowane do waluty innej niż frank szwajcarski również zawierają w swojej konstrukcji niedozwolone postanowienia i zgodnie z prawem nie powinny wywoływać skutków prawnych wobec konsumenta.

Oznacza to, że kredytobiorcy, którzy zaciągnęli swoje zobowiązanie w innej walucie, podobnie jak Frankowicze, mogą pozywać banki i unieważniać swoje umowy. Analogicznie jak w przypadku umów kredytów frankowych, w umowach waloryzowanych do waluty obcej innej niż CHF, możemy znaleźć postanowienia umowne dotyczące niedozwolonego mechanizmu indeksacji lub denominacji. Polegają one na przeliczaniu przez bank kursu kupna/sprzedaży danej waluty obcej w oparciu o wewnętrzną tabelę kursową banku, którą bank mógł dobrowolnie kreować, wedle jego potrzeb, bez jakichkolwiek ograniczeń.

Wzory umów stosowane przez banki dla waluty CHF oraz innych walut obcych oparte były na tożsamych mechanizmach przeliczania kursu waluty, w której zaciągnięte było zobowiązanie. To właśnie dlatego sytuacja kredytobiorców w przypadku umów w walucie obcej innej niż CHF jest porównywalna do sytuacji Frankowiczów.

Ponadto podobnie jak w sytuacji umów waloryzowanych do franka szwajcarskiego, banki udzielając kredytów w walucie obcej innej niż CHF nie dopełniały obowiązku informacyjnego o ryzyku walutowym. Umacnia to fakt, że osoby, które zaciągnęły kredyt w dolarze amerykańskim, euro czy innej walucie obcej mogą, na takich samych zasadach jak Frankowicze, domagać się ustalenia nieważności swoich umów w Sądzie.

Sięgając do mapy klauzul niedozwolonych w umowach kredytów „walutowych” wydanej przez Rzecznika Finansowego, możemy z łatwością znaleźć klauzule abuzywne, których treść znajdziemy zarówno w umowach waloryzowanych do CHF, jak i euro czy dolara amerykańskiego:

Raiffeisen Bank Polska S.A. Umowa kredytu Mieszkaniowego nr MG z 2008 r.

§ 2 ust. 1

„W przypadku Kredytu udzielonego w walucie CHF/EUR/USD kwota kredytu zostanie wypłacona w złotych wg kursu kupna danej waluty zgodnie z obowiązującą Banku w dniu Uruchomienia Kredytu/Transzy Kredytu Tabelą Kursów walut dla produktów hipotecznych w Raiffeisen Bank Polska Spółka Akcyjna.”

§ 10 ust. 4

„W przypadku Kredytu udzielonego w CHF/EUR/USD kapitał, odsetki oraz inne zobowiązania z tytułu Kredytu, poza wymienionymi w § 3 ust. 1 Umowy wyrażone w walucie obcej spłacane będą w złotych jako równowartość kwoty podanej (w walucie) przeliczonej:
a) wg kursu sprzedaży waluty zgodnie z obowiązującą w Banku w dniu spłaty zobowiązania określonym w harmonogramie, o którym mowa w ust. 1 powyżej, Tabelą kursów walut dla produktów hipotecznych Raiffeisen Bank Polska S.A. w przypadku wpłat dokonanych przez tym terminem lub w tym terminie,
b) wg kursu sprzedaży waluty zgodnie z obowiązującą w Banku w dniu wpływu środków na rachunek wskazany w § 2 ust. 17 Umowy Tabelą kursów walut dla produktów hipotecznych w Raiffeisen Bank Polska S.A. w przypadku wpłat 12 dokonanych po dniu, określonym w harmonogramie, o którym mowa w ust. 1 powyżej.”

Zważywszy na treść art. 3851 Kodeksu Cywilnego oraz orzecznictwo sądów, nie ulega wątpliwości iż powyższe zapisy umowne oraz inne klauzule o podobnej treści wypełniają katalog przesłanek pozwalających na stwierdzenie, że są to postanowienia niedozwolone w umowach z konsumentem, ponieważ:

• nie były postanowieniami uzgodnionymi indywidulanie;
• nie były postanowieniami, które w sposób jednoznaczny określały główne świadczenia stron;
• kształtowały prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami.

Mechanizmy ustalania własnego kursu waluty przez banki są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interes konsumenta. Przez dobre obyczaje należy rozumieć normy etyczne i zwyczajowe stosowane w poprowadzonej działalności gospodarczej.

Nie jest etyczne takie konstruowanie umów, które zawierają postanowienia nie niosące ze sobą jednoznacznej treści, a przy tym pozostawiają pełną swobodę decyzyjną danemu przedsiębiorcy, w stosunku do najistotniejszych kwestii, bo dotyczących kosztów kredytu i rat kredytowych.

Reasumując, kredyty waloryzowane kursem innych walut obcych są bliźniaczo podobne do kredytów waloryzowanych kursem franka szwajcarskiego. Kredytobiorcy, którzy zaciągnęli kredyt waloryzowany kursem innych walut obcych również mogą żądać unieważnienia takich umów w zakresie podobnym, co Frankowicze.

Nasza Praktyka

Nasi prawnicy nie tylko pomagają skutecznie unieważnić umowę kredytu we frankach. Specjalizujemy się także w wygrywaniu spraw dotyczących kredytów waloryzowanych kursem innych walut takich jak euro, dolar czy jen japoński. W jednej z prowadzonych przez naszą Kancelarię spraw Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 30.01.2024 r. w sprawie przeciwko DNB Bank Polska S.A. (sygn. akt III C 635/22) ustalił nieważność umowy kredytu indeksowanego do EURO łączącej naszych Klientów z bankiem. Ponadto zasądził od pozwanego na rzecz naszych Klientów kwotę 98 846,49 EUR oraz kwotę 1 975,03 PLN. Obydwie kwoty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wskazanego w wezwaniu do zapłaty. Umowa kredytu indeksowanego do EURO została zawarta w 2011 r., a ponadto Kredytobiorcy od samego początku spłacali kredyt w walucie obcej.

Jeżeli zastanawiasz się czy twoja umowa kredytu waloryzowanego zawiera klauzule abuzywne, czy możliwe jest jej unieważnienie, a także jakich kwot możesz domagać się przed Sądem, zapraszamy do kontaktu! Bezpłatnie przeanalizujemy twoją umowę, a następnie szczegółowo przedstawimy Ci szanse na wygraną.