WSA w Warszawie: decyzja BFG o przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Bank S.A. jest niezgodna z prawem.

W ostatnim czasie w mediach dużą popularność zyskał wyrok TSUE wydany 12 grudnia ubiegłego roku podnoszący kwestie możliwej sprzeczności z prawem decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec Getin Noble Bank. Już miesiąc później 29 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z orzeczeniem Trybunału potwierdził, że w trakcie wydania przedmiotowej decyzji faktycznie doszło do naruszenia prawa.

ZNACZENIE WYROKU TSUE

Warto zaznaczyć, iż wyrok TSUE wydany w sprawie C-118/23 w szczególności dotyczy kredytobiorców, którzy wnieśli skargę do sądu administracyjnego na decyzję BFG w trakcie trwania postępowania restrukturyzacyjnego. Kredytobiorcy, którzy złożyli przedmiotową skargę, będą mieli możliwość rozpoznania swoich roszczeń przez sąd administracyjny, który orzeknie o zgodności z prawem wydanej przez BFG decyzji.

Warto przypomnieć, że orzeczenie TSUE zapadło na kanwie pytań prejudycjalnych zadanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, do którego wpłynęło kilka tysięcy skarg na decyzję BFG. Wyrok TSUE wydany został w przedmiocie czterech pytań: pierwsze dwa dotyczyły kwestii proceduralnych, a z punktu widzenia kredytobiorców istotne są pytania trzecie oraz czwarte.

W interpretacji TSUE organ pełniący funkcje organu do spraw restrukturyzacji, gwaranta depozytów oraz tymczasowego administratora powinien mieć nałożone uzgodnienia strukturalne w celu zapewnienia niezależności operacyjnej i uniknięcia konfliktu interesów. Powyższe rozstrzygnięcie umożliwia otworzenie nowej drogi dla postępowań w polskim systemie prawnym, pojawia się możliwość analizy przez polskie sądy administracyjne, czy w trakcie wydawania decyzji BFG faktycznie istniały adekwatne uzgodnienia i regulacje mające na celu zapewnienie niezależności organu w postępowaniu restrukturyzacyjnym. Negatywny wynik powyższej analizy może skutkować pojawieniem się argumentacji podważającej samą decyzję BFG oraz ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa.

Podsumowując wyrok nie ustala w pełni czy od Skarbu Państwa należą się odszkodowania na rzecz kredytobiorców. Należy zwrócić uwagę, że TSUE wskazał, iż decyzja BFG niemająca oparcia w obowiązującym w Polsce prawie może być właściwa jeżeli zostaną udowodnione określone wewnętrzne procedury. Kluczowe zatem będą orzeczenia sądów administracyjnych, które mają możliwość oceny zasadności decyzji BFG, dopiero na podstawie orzeczeń sądów administracyjnych możliwe będzie dochodzenie odszkodowań.

ZNACZENIE WYROKU WSA

W dniu 29 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potwierdził stanowisko TSUE i wydał wyrok stwierdzający, że decyzja o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banu została wydana z naruszeniem prawa. Obecnie niezwykle istotną kwestię stanowi fakt, iż przedmiotowy wyrok nie jest jeszcze prawomocny. Oznacza to, że w najbliższym czasie należy spodziewać się złożenia skargi kasacyjnej przez BFG i wszczęcia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

WSA w Warszawie, wydając przedmiotowy wyrok kierował się linią interpretacyjną TSUE i zgodnie z wykładnią systemową uwzględnił obowiązek wykazania przez BFG wewnętrznych regulacji mających na celu zapewnienie niezależności organu łączącego istotne z punktu widzenia poprawnego przebiegu restrukturyzacji funkcje. Sąd uznał, iż w BFG w momencie restrukturyzacji Getin Noble Bank nie istniały adekwatne procedury umożliwiające organowi wydanie decyzji w sposób niezależny, co stoi w sprzeczności z Dyrektywą BRR i tym samym jest niezgodne z prawem europejskim.

Dyrektywa 2014/59/UE wydana przez Parlament Europejski i Radę Unii Europejskiej wprost nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia odpowiednich regulacji zmierzających do zagwarantowania niezależności organów w procesie restrukturyzacji – „…w ramach właściwych organów, narodowych banków centralnych, właściwych ministerstw lub innych organów funkcje w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji były operacyjnie niezależne od funkcji nadzoru lub innych funkcji odpowiedniego organu.” Brak wydanych przez polskiego ustawodawcę regulacji w powyższym zakresie w ocenie Trybunału zobowiązuje BFG do wykazania przed sądami administracyjnymi wewnętrznych procedur realizujących cel dyrektywy.

SKUTKI WYROKU WSA

Wyrok WSA w Warszawie stwierdzający naruszenie prawa przy wydaniu decyzji o przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Bank przez BFG wskazuje na możliwy brak wewnętrznych regulacji, które mogłyby zapewnić niezależne funkcjonowanie organu.

Pomimo korzystnego wyroku WSA obecnie należy powstrzymać się od odpowiedzi na pytanie czy kredytobiorcom należą się odszkodowania od Skarbu Państwa za wydanie decyzji niezgodnej z prawem. Postępowanie przed NSA może ostatecznie rozstrzygnąć tą kwestię oraz odpowiedzieć na pytanie, czy decyzja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego została wydana w sposób zgodny z polskim prawem wewnętrznym oraz prawem europejskim.