Wyroki TSUE mające istotny wpływ na spory frankowiczów z bankami – cz. 2

Wyroki TSUE mające istotny wpływ na spory frankowiczów z bankami – cz. 2

W nawiązaniu do części pierwszej artykułu (dostępny TUTAJ), poniżej omówiona zostanie pozostała część wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dotyczących problematyki tzw. „kredytów frankowych”.

Wyrok z dnia 14 marca 2019 r. w sprawie C‑118/17 Zsuzsanna Dunai przeciwko ERSTE Bank Hungary Zrt.

W sprawie Dunai Trybunał ocenił związek pomiędzy węgierskimi przepisami ustaw wspierających frankowiczów, które stanowiły o zakazie ustalenia nieważności umów, a prawem unijnym.

W rozstrzygnięciu TSUE podkreślił, że przepisy węgierskie nie wyłączają działania prawa unijnego. Wciąż istnieje konieczność zapewnienia ochrony konsumentom, wynikająca z przepisów Dyrektywy 93/13. Wykrycie nieuczciwych warunków umownych nie oznacza automatycznie jej nieważności, natomiast klauzule ryzyka walutowego określają główny cel umowy i po ich wyłączeniu umowa nie może nadal obowiązywać, w związku z czym zachodzi konieczność stwierdzenia jej nieważności.

Trybunał doprecyzował również tezę opisanego wcześniej wyroku Kásler odnośnie do możliwości zastąpienia przez sąd krajowy nieuczciwego postanowienia przepisem prawa krajowego o charakterze uzupełniającym w celu dalszego istnienia umowy. Możliwość ta jest ograniczona do przypadków, w których rozwiązanie umowy jako całości naraziłoby konsumenta na szczególnie szkodliwe skutki, wobec czego ten ostatni poniósłby negatywne konsekwencje.

Wyrok umocnił pozycję frankowiczów w sporach z bankami, wskazując, że ustalenie nieważności umowy jest słuszniejszym rozwiązaniem niż jej uzupełnienie. Ponadto, krajowe przepisy państw członkowskich (jak chociażby polska ustawa antyspreadowa) nie są wystarczające, by w pełni rozwiązać problem nieuczciwych warunków w umowach kredytów frankowych.

Wyrok z dnia 26 marca 2019 r. w połączonych sprawach C-70/17 i C-179/17 Abanca Corporación Bancaria SA przeciwko Albertowi Garcíi Salamance Santosowi oraz Bankia SA przeciwko Alfonsowi Antoniowi Lau Mendozie, Verónice Yulianie Rodríguez Ramírez

W połączonej sprawie TSUE kolejny raz interpretował postanowienia Dyrektywy 93/13 w zakresie nieuczciwych warunków umownych oraz ochrony konsumenta w sytuacji ustalenia nieważności umowy kredytu.

TSUE ponownie stanął na stanowisku, że należy przyznać prymat interesom konsumenta. Sąd krajowy powinien zbadać, czy ustalenie nieważności umowy narazi go na szczególnie niekorzystane konsekwencje. Idąc w ślad za wcześniejszymi orzeczeniami, Trybunał raz jeszcze podkreślił możliwość zastąpienia niedozwolonych postanowień przepisami o charakterze dyspozytywnym, jednak tylko wtedy, gdy stwierdzenie nieważności umowy niesie za sobą negatywne skutki dla konsumentów.

W rezultacie, jeżeli po wyłączeniu nieuczciwych postanowień umownych, umowa może obowiązywać nadal, sąd nie jest władny samodzielnie uzupełniać umowę o postanowienia wynikające z przepisów o charakterze dyspozytywnym, jeżeli nie zażąda tego konsument. Natomiast, jeżeli umowa nie może nadal obowiązywać po wyłączeniu postanowień, sąd będzie mógł uzupełnić jej treść o przepis o charakterze dyspozytywnym tylko wtedy, gdy ustalenie nieważności umowy pociąga za sobą niekorzystne skutki dla konsumenta.

Wyrok z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-590/17 Henri Pouvin, Marie Dijoux przeciwko Électricité de France

Ostatni z omawianych wyroków dotyczy bardzo ciekawej i nieco innej od pozostałych sprawy – statusu konsumenta i przedsiębiorcy w przypadku zawarcia umowy o kredyt przez osobę będącą pracownikiem podmiotu udzielającego kredytu z tym podmiotem. Innymi słowy, TSUE rozważył, czy członek personelu przedsiębiorstwa zaciągający kredyt w tym przedsiębiorstwie uważany jest za konsumenta i korzysta z ochrony zapewnionej przez przepisy Dyrektywy 93/13.

Przedmiotowa umowa kredytu zastrzeżona była jedynie dla pracowników, bowiem głównej działalności przedsiębiorstwa nie stanowiło udzielanie kredytów. Z tego względu powstała wątpliwość, czy w takiej sytuacji przedsiębiorstwo pozostaje przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów unijnych oraz czy kredytobiorcy zachowują status konsumenta, który normalnie przysługiwałby im przy zawarciu analogicznej umowy, lecz poza miejscem pracy.

W rozstrzygnięciu TSUE zdecydowanie stanął na stanowisku, że nawet w tak niestandardowej sytuacji kredytobiorcy wciąż mają status konsumenta ze względu na obiektywny charakter tej definicji i słabszą pozycję w stosunku prawnym. Ponadto, okoliczność, iż osoba fizyczna zawiera ze swoim pracodawcą umowę inną niż umowa o pracę nie stoi na przeszkodzie uznaniu tej osoby za konsumenta w rozumieniu przepisów dyrektywy. Nie ma znaczenia fakt, że niektóre rodzaje umów zawieranych z konsumentami są zastrzeżone dla pewnych grup konsumentów – nie może powodować to sytuacji, w której tracą oni status konsumenta. TSUE po raz wtóry podkreślił obowiązek ochrony zapewnionej przez Dyrektywę 93/13.

W odniesieniu do statusu przedsiębiorcy, należało przypisać go rzeczonemu przedsiębiorstwu. Spełniona bowiem została konieczna przesłanka zawarcia umowy w ramach swojej działalności handlowej lub zawodowej – nawet jeśli udzielanie kredytów nie stanowiło głównej działalności przedsiębiorstwa.

Orzecznictwo TSUE w sprawach frankowych niewątpliwie pozwoliło rozjaśnić wiele wątpliwości, które towarzyszyły frankowiczom od początku batalii z bankami. To między innymi dzięki niemu polscy kredytobiorcy posiadający kredyt we frankach mogą liczyć na pomyślne zakończenie ich trudnej sytuacji kredytowej.

Adres

Czupajło Ciskowski & Partnerzy Kancelaria Adwokacka Sp.p.
ul. Śniadeckich 17
00-654 Warszawa

NIP: 5272819774 | KRS: 0000693729

Filia Kancelarii w Lublinie:
ul. Zana 11a, 20-601 Lublin
lublin@ccka.pl

Filia Kancelarii w Łodzi:
ul. Narutowicza 40/1, 90-135 Łódź
lodz@ccka.pl

Filia Kancelarii w Białymstoku:
ul. Warszawska 6 lok. 32, 15-063 Białystok
bialystok@ccka.pl

Filia Kancelarii w Rzeszowie:
ul. Jana i Jędrzeja Śniadeckich 20D/7, 35-006 Rzeszów
rzeszow@ccka.pl

Filia Kancelarii w Gdańsku:
ul. Jana Heweliusza 11/811, 80-890 Gdańsk
gdansk@ccka.pl

Filia Kancelarii w Olsztynie:
ul. Kajki 10-12, 10-547 Olsztyn
olsztyn@ccka.pl

Napisz do nas

Formularz kontaktowy
Zgoda
* pola obowiązkowe