Nowe obowiązki dotyczące dostępności produktów i usług – co musi wiedzieć przedsiębiorca?

28 czerwca 2025 r. weszła w życie ustawa o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (tzw. Polski Akt o Dostępności), implementująca Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (European Accessibility Act).

Celem nowych przepisów jest zapewnienie równego dostępu do produktów i usług osobom z różnymi ograniczeniami – wzroku, słuchu, ruchu czy poznawczymi.

Dotychczasowe regulacje dotyczące dostępności odnosiły się głównie do podmiotów publicznych, a nowe przepisy nakładają obowiązki w zakresie dostępności również na sektor prywatny.

Czy te przepisy dotyczą Twojej firmy?

Nowe obowiązki mają zastosowanie do producentów, upoważnionych przedstawicieli, importerów, dystrybutorów i usługodawców.
Ważne: jedynie mikroprzedsiębiorcy (czyli firmy zatrudniające do 10 osób i osiągające roczny obrót do 2 mln euro) są zwolnieni z obowiązku spełniania tych wymagań.
Nie oznacza to jednak, że temat można zignorować – jeśli chcesz, aby Twoja firma rozwijała się zgodnie z aktualnymi standardami i oczekiwaniami rynku – warto przynajmniej zapoznać się z nowymi wymaganiami. Nawet jeśli przepisy nie obowiązują Cię formalnie, dobrze jest mieć świadomość ich istnienia i znaczenia.

Które produkty i usługi muszą spełniać wymagania dostępności?

Jeśli prowadzisz firmę, która działa online, sprzedaje elektronikę lub oferuje usługi cyfrowe – istnieje duże prawdopodobieństwo, że te przepisy dotyczą także Ciebie.

W praktyce chodzi przede wszystkim o:

• Sklepy internetowe – strona, koszyk, płatności i kontakt muszą być dostępne dla wszystkich użytkowników, również tych z niepełnosprawnościami.
• Aplikacje mobilne – jeżeli oferujesz aplikację np. do zakupów, rezerwacji czy obsługi klienta, również musisz zadbać o jej dostępność.
• Sprzęt elektroniczny – jeśli sprzedajesz komputery, smartfony czy czytniki e-booków dla konsumentów, mogą Cię obowiązywać określone wymagania techniczne.
• Usługi telekomunikacyjne i finansowe – operatorzy, banki i inni usługodawcy muszą zapewnić dostępność swoich serwisów i aplikacji.
• Treści cyfrowe – sprzedaż e-booków, platformy VOD, systemy sprzedaży biletów komunikacyjnych – również wchodzą w zakres ustawy.

Jak zapewnić dostępność?

Dostępny produkt lub usługa to taki, z którego może skorzystać każdy – także osoba niewidoma, niesłysząca czy mająca trudności z poruszaniem się.

Produkty powinny:

• mieć czytelne instrukcje i oznaczenia – dobrze widoczne, w odpowiedniej czcionce i kontrastach,
• umożliwiać obsługę na różne sposoby – np. przyciskami, głosem, dotykiem, z możliwością powiększenia obrazu czy regulacji głośności,
• nie polegać tylko na kolorach czy dźwiękach – powinny być też inne formy przekazu (np. symbole, tekst).

Usługi powinny:

• być czytelne i proste w obsłudze,
• działać z różnymi urządzeniami i technologiami wspomagającymi (np. czytnikiem ekranu),
• oferować informacje w różnych formach – np. tekst i dźwięk,
• nie wymagać wyłącznie precyzyjnego kliknięcia czy mówienia – ważne, by dało się z nich skorzystać inaczej.

Kto i jak będzie kontrolował dostępność?

Dostępność produktów i usług będzie podlegać kontroli. Każdy klient może zgłosić, że coś nie spełnia wymogów — np. strona internetowa, aplikacja, urządzenie czy usługa.
Zgłoszenia trafiają do Prezesa PFRON, który może je przekazać do właściwego organu nadzoru (np. UKE, UTK, ministerstwa).

Kontrola może polegać m.in. na:

• sprawdzeniu dokumentów i produktów,
• oględzinach miejsca świadczenia usług,
• zasięgnięciu opinii biegłych.

Jeśli produkt nie spełnia wymogów, koszty kontroli ponosi przedsiębiorca.

W praktyce — przedsiębiorca powinien wcześniej upewnić się, że oferowane produkty i usługi spełniają podstawowe wymogi dostępności, by uniknąć zgłoszeń, kontroli i potencjalnych kosztów.

Wyłączenia stosowania

Ustawodawca przewidział jednak możliwość niestosowania wymogów, jeżeli zapewnienie zgodności z nimi:
1) wymagałoby wprowadzenia zasadniczej zmiany podstawowych właściwości produktu albo usługi;
2) stanowiłoby dla podmiotu gospodarczego nieproporcjonalnego obciążenia.

W tym zakresie firma powinna przeprowadzić ocenę zgodności produktu/usług z wymaganiami dostępności.

Jakie są konsekwencje nie spełniania wymagań dostępności

Jeśli produkt lub usługa nie spełnia wymagań dostępności, instytucja kontrolna może najpierw wezwać przedsiębiorcę do przeprowadzenia oceny zgodności (wyznacza się co najmniej 60 dni na działanie). Jeśli wystąpią nieprawidłowości, przedsiębiorca ma do 120 dni na ich usunięcie. W przypadku braku reakcji możliwe jest wszczęcie postępowania administracyjnego.

Możliwe konsekwencje to m.in.:
• nakaz dostosowania produktu lub usługi do przepisów,
• obowiązek ich wycofania z rynku,
• czasowy zakaz sprzedaży lub świadczenia usługi (do 180 dni),
• obowiązek poinformowania klientów o zagrożeniu lub braku dostępności.

Jeśli nieprawidłowości w zakresie dostępności są poważne, firma może zostać ukarana karą pieniężną.

Wysokość kary ustala PFRON lub odpowiedni organ nadzoru rynku – w zależności od rodzaju działalności.

Przy ustalaniu kary brane są pod uwagę m.in.:
• skala naruszenia i jego wpływ na klientów,
• liczba produktów lub usług niespełniających wymagań,
• liczba osób dotkniętych naruszeniem.

Kara pieniężna nie może jednak przekroczyć ani 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia, ani 10% obrotu firmy za poprzedni rok.

Zachęcamy do kontaktu – kancelaria zapewnia obsługę prawną przedsiębiorstw, zarówno mikro, jak i większych, posiadając wieloletnie doświadczenie w sprawach spornych, procesowych oraz bieżącej pomocy prawnej.

Opracowały: radca prawny Eliza Kaczorowska oraz asystent prawny Oliwia Dziewulska