Umowa przeniesienia autorskich praw majątkowych – na co zwrócić uwagę?

Umowa przeniesienia praw autorskich praw majątkowych jest fundamentalnym dokumentem w obrocie prawnym, w szczególności w branżach, w których króluje pewna doza kreatywności. Zawarciem tego typu umowy w szczególności powinny być zainteresowane osoby/podmioty, które w ramach łączącego je z innym podmiotem stosunku prawnego – tworzą utwory o indywidualnym charakterze, a także osoby/podmioty, które w ramach współpracy mają taki utwór nabyć.

Utworem, w rozumieniu prawa autorskiego, jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Utwór taki może zostać przeniesiony nad rzecz innej osoby lub podmiotu, jeżeli strony stosunku prawnego tak postanowią.

W ferworze codziennych czynności, zarówno twórca, jak i podmiot nabywający utwór popełniają szereg błędów, które w najgorszym przypadku mogą nawet doprowadzić do nieważności czynności przeniesienia autorskich praw majątkowych. Jak najlepiej zatem może zabezpieczyć swoje interesy twórca, jak i nabywca utworu?

• Umowa o przeniesieniu autorskich praw majątkowych wymaga zawarcia jej w formie pisemnej pod rygorem nieważności, co oznacza, że nie wywoła ona skutków prawnych w postaci zamierzonego przeniesienia praw w przypadku niezachowania tej formy;
• Jeżeli strony w umowie wyraźnie nie zaznaczyły, że przeniesienie autorskich majątkowych odbywa się w sposób nieodpłatny – twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia;
• Należy określić, co jest przedmiotem przeniesienia autorskich praw majątkowych, czyli – czym dokładnie jest przenoszony utwór;
• Istotne w tego typu umowach jest dokładne określenie sposobu korzystania z utworu, czyli tzw. pól eksploatacji, w taki sposób, aby obie strony umowy nie miały wątpliwości co do tego, w jaki sposób utwór może być wykorzystywany;
• Jeżeli wraz z przeniesieniem autorskich praw majątkowych dochodzi do przeniesienia własności egzemplarza utworu, np. poprzez sprzedaż, warto w umowie wyraźnie wyodrębnić postanowienia dotyczące zarówno przeniesienia własności egzemplarza utworu, jak i przeniesienia praw autorskich. Przeniesienie własności egzemplarza utworu nie powoduje przejścia autorskich praw majątkowych do utworu, a przejście autorskich praw majątkowych nie powoduje przeniesienia na nabywcę własności egzemplarza utworu;
• Umowa powinna w sposób wyraźny wskazywać, że celem stron jest przeniesienie autorskich praw majątkowych do utworu, gdyż w przypadku braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu prawa, uważa się, że twórca utworu udzielił wyłącznie licencji;
• Należy wyraźnie określić czas trwania umowy oraz zasięg terytorialny przenoszonych autorskich praw majątkowych;
• Warto zwrócić uwagę na zapisy dotyczące praw zależnych, czyli praw do opracowywania utworu, adaptacji, tłumaczenia itp. Należy dokładnie określić, czy nabywca ma prawo do wykonywania takich działań bez zgody twórcy utworu.

Umowa przeniesienia praw autorskich jest kluczowym narzędziem w obrocie dziełami intelektualnymi. Jej prawidłowe sporządzenie wymaga uwzględnienia wielu elementów i szczegółowych zapisów, które zabezpieczą interesy obu stron. Przykładając wagę do precyzji i zgodności z prawem, można uniknąć wielu potencjalnych problemów prawnych w przyszłości.